Ný skýrsla LÍS og BHM um áhrif og afleiðingar Menntasjóðs námsmanna

Ný greining varpar ljósi á veikleika námslánakerfisins: Markmið 2020-breytinga ekki að skila sér

Landssamtök íslenskra stúdenta og BHM efndu til hádegisfundar þar sem kynntar voru niðurstöður nýrrar greiningar á íslenska námslánakerfinu. Greiningin fjallar um afleiðingar nýs námslánakerfis, sem var kynnt sem veruleg kjarabót fyrir stúdenta, en margfalt hærri vextir og skortur á sveigjanleika í kerfinu hafa gert íslensk námslán verri fyrir stúdenta.

Nanna Hermannsdóttir, hagfræðingur, lánasjóðsfulltrúi SÍNE og höfundur greiningarinnar.

Niðurstöður greiningarinnar eru meðal annars að núverandi námslánakerfi grafi undan markmiðum atvinnustefnu Íslands og eigin lögbundna hlutverki sem „félagslegur jöfnunarsjóður“.

Greiningin fer fram á mikilvægum tímamótum, en fyrstu lántakar nýja kerfisins hafa nú hafið endurgreiðslur og lögbundin heildarendurskoðun laganna er framundan.

Nanna Hermannsdóttir hagfræðingur kynnti helstu niðurstöður greiningarinnar á fundinum og Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, var sérstakur gestur og tók þátt í umræðum.

Í greiningunni er meðal annars fjallað um:

• Hver markmið nýs námslánakerfis voru og hvers vegna þau náðust ekki

• Áhrif hærri vaxta og breyttra skilyrða á stöðu námsmanna

• Samanburð við námslánakerfi á Norðurlöndum

Með skýrslunni er ætlað að stuðla að upplýstri umræðu um framtíð námsstuðnings á Íslandi.

Árangur eða afturför? Hádegisfundur um nýja greiningu LÍS og BHM þann 7. maí

Landssamtök íslenskra stúdenta og BHM boða til hádegisfundar um íslenskt námslánakerfi og námsstuðning Menntasjóðs námsmanna.

Á fundinum verða kynntar niðurstöður nýrrar rannsóknar á námslánakerfinu og áhrif breytinganna sem gerðar voru á kerfinu árið 2020.

Nanna Hermannsdóttir, hagfræðingur og höfundur greiningarinnar, kynnir niðurstöðurnar.
Gestur fundarins verður Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra.

Árið 2020 tók Menntasjóður námsmanna (MSNM) við af Lánasjóði íslenskra námsmanna (LÍN) og var meginmarkmið hins nýja námslánakerfis að tryggja hagsmuni námsmanna á Íslandi betur en áður hafði verið gert. Kerfið átti að verða mikil kjarabót fyrir stúdenta þar sem boðið var upp á 30% námsstyrk. Minna var fjallað um að á móti komu margfalt hærri vextir og sveigjanleiki í námi var takmarkaður.

Nú hafa fyrstu greiðendur hafið endurgreiðslur lána sinna og lögbundin heildarendurskoðun laganna er á dagskrá í ráðuneytinu. Af því tilefni ákváðu Lífeyris- og lánanefnd BHM og Landssamtök íslenskra stúdenta (LÍS) að ráðast í greiningu á áhrifum nýja námslánakerfisins og var Nanna Hermannsdóttir hagfræðingur fengin til verksins.

Á fundinum verður kynnt greining á afleiðingum þeirra breytinga sem fólust í lögum um Menntasjóð námsmanna frá árinu 2020. Í greiningunni er meðal annars fjallað um hvers vegna markmið laganna, svo sem styttri námstími, jafnari stuðningur og minni atvinnuþátttaka meðfram námi, hafa ekki gengið eftir auk þess sem ljósi verður varpað á hvernig ákveðnar breytingar vinna beinlínis gegn markmiðum sjóðsins sem félagslegs jöfnunarsjóðs. Þá verður sérstaklega farið yfir breytingu á eðli og umfangi námsstuðnings hins opinbera í samanburði við eldra kerfi auk samanburðar við námslánakerfi hinna Norðurlandanna.

Fundurinn verður haldinn í fundarsal Visku í Borgartúni 27, 3. hæð, kl. 12:00 - 13:30 þann 7. maí.

Krefjast samráðs og að hagsmunir nemenda HR séu tryggðir við framkvæmdir Borgarlínu

Krefjast samráðs og að hagsmunir nemenda HR séu tryggðir við framkvæmdir Borgarlínu

Fulltrúar Landssamtaka íslenskra stúdenta, LÍS, og Stúdentafélags Háskólans í Reykjavík (SFHR) afhentu í dag Heiðu Björg, borgarstjóra Reykjavíkur, formlega yfirlýsingu þar sem lýst er yfir verulegum áhyggjum af áhrifum framkvæmda við Borgarlínu á nemendur Háskólans í Reykjavík. Yfirlýsingin, sem var samþykkt samhljóða á landsþingi LÍS á Akureyri þann 11. apríl síðastliðinn, krefst þess að beðið verði með óafturkræfar aðgerðir á svæðinu þar til raunverulegt samráð hefur átt sér stað við stúdenta.

Í yfirlýsingunni er lögð rík áhersla á að þótt stúdentar geti ekki stöðvað breytingarnar, verði Reykjavíkurborg, Betri samgöngur og HR að setja hagsmuni nemenda í forgang. Skortur á upplýsingagjöf og óljósar áætlanir um mótvægisaðgerðir eru gagnrýndar harðlega.

Helstu áhyggjuefni og kröfur stúdenta sem koma fram í yfirlýsingunni:

• Skortur á samráði og upplýsingum: Enn hefur ekki verið gerð grein fyrir því hvernig koma eigi til móts við nemendur á framkvæmdatíma. Rætt hefur verið um samstarf við Strætó og tímabundin bílastæði, en engar skýrar áætlanir liggja enn fyrir.

• Aðgengi og fækkun bílastæða: Fyrir liggur að stæðum við skólann mun fækka um 23% þegar mörg hundruð stæði, þar á meðal malarplanið, munu hverfa. Ljóst er að þetta mun raska daglegu skipulagi og aðkomu stórs hluta nemenda.

• Harðlega lagst gegn gjaldtöku á bílastæðum: SFHR ítrekar eindregna andstöðu sína við áform um gjaldtöku á þeim bílastæðum sem eftir verða á landi Háskólans í Reykjavík. Stúdentar telja óverjandi að nemendur þurfi að bera aukinn fjárhagslegan kostnað ofan á skert aðgengi.

• Svikin loforð um þungaflutninga á háannatíma: Þrátt fyrir fyrirheit ábyrgðaraðila um að þungaflutningar fari ekki fram þegar umferð nemenda er hvað mest, hafa fjölmargar athugasemdir borist um þungaflutninga milli klukkan 8:00 og 9:00 á morgnana. Slíkt er með öllu óásættanlegt.

• Áhrif á námsumhverfið: Framkvæmdirnar mega undir engum kringumstæðum skerða aðstöðu eða aðgengi að stoðþjónustu vegna hljóð- eða sjónmengunar.

„SFHR og LÍS munu beita sér af fullum þunga fyrir því að hagsmunir nemenda verði virtir og varðir,“ segir í lok yfirlýsingarinnar. Þess er krafist að nemendur, sem einir helstu hagaðilar skólans, eigi framvegis ávallt sæti við borðið við ákvarðanatöku í þessu umfangsmikla máli.

Lesa má yfirlýsinguna í heild hér: „Yfirlýsing varðandi áhrif framkvæmda tegndum Borgarlínunni á nemendur við Háskólann í Reykjavík“

Landsþing LÍS 2026

Stærsti samráðsvettvangur stúdenta, hið árlega Landsþing íslenskra stúdenta, var haldið nú um helgina í Hátíðarsal Háskólans á Akureyri. Yfirskrift þingsins var Háskólastefna og sjónarhorn stúdenta, og var helgin nýtt í vinnustofur til þess að meitla áherslur stúdenta í fyrirhugaðri háskólastefnu stjórnvalda.

Á Landsþingi koma saman háskólanemar frá öllum háskólum landsins og fulltrúar nemenda í námi erlendis, til þess að bera saman bækur sínar og stefnumóta áherslur stúdentahreyfingarinnar á landsvísu. Á þinginu voru teknar fyrir á annan tug ályktana og yfirlýsinga frá stúdentafulltrúum og líflegar umræður um háskólasamfélagið einkenndu helgina.

Stúdent óskast! Launuð staða.

LÍS og Gæðamat háskóla leita að áhugasömum háskólanema til að taka þátt í stofnanarúttekt Háskóla Íslands (háskólasamstæðu). Um er að ræða fjögurra daga útttektarheimsókn og tvo vinnufundadaga.

Opið fyrir umsóknir hér: https://forms.gle/U8LwsQTzdHRpUo2p7

//

Student needed - paid position

LÍS and the Icelandic Agency (IAQA) seek a dedicated student to join a review panel for the review of the University of Iceland and Hólar University. The preparatory work and review days will be paid.

Apply via application link here: https://forms.gle/U8LwsQTzdHRpUo2p7